Тэма дзяцінства у творчасці Змітрака Бядулі

Уводзіны
Глава 1. Тэма дзяцінства як спосаб выражэння аўтарскай пазіцыі ў творчасці Змітрака Бядулі.
1.1 Своеасаблівасць творчага метаду аўтара пры раскрыцці тэмы дзяцінства.
1.2 Тэма дзяцінства ў творчасці Змітрака Бядулі.
Глава 2. Тэма дзяцінства і вобразы дзяцей у творах З. Бядулі.
2.1 Вобразы дзяцей у апавяданнях З. Бядулі.
2.2  Раман “Язэп Крушынскі”.
2.3 Аповесць “У дрымучых лясах”.
Заключэнне
Спіс літаратуры

Змітрок Бядуля — пісьменнік-гуманіст, абаронца правоў народа. Яго апавяданні арыгінальныя і даскавалыя па форме. Максім Гарэцкі адзначаў сакавітасць іх рэалістычнага малюнка, згушчанасць фарбаў, прывабнасць і свежасць параўнанняў, чыста народную вобразнасць мовы.
Пагэтаму значную цікавасць выклікае тэма дзяцінства ў творах З. Бядулі.
Мэтай дадзенай работы: з’яўляецца вывучэнне тэмы дзяцінства і вобразаў дзяцей у творах Змітрака Бядулі.
У гэтай сувязі прадугледжваецца выкананне наступных задач:
1. вывучэнне твораў Змітрака Бядулі з мэтай характарыстыкі вобразаў дзяцей для раскрыцця тэмы дзяцінства ў творчасці З Бядулі;
2. разгляд і апісанне вобразаў дзяцей ў апавяданнях аўтара, рамане “Язэп Крушынскі” і аповесці “У дрымучых лясах”;
3. выяўленне асаблівасцей паказу тэмы дзяцінства ў творчасці Змітрака Бядулі.
Аб’ект даследвання – творы Змітрака Бядулі з мэтай характарыстыкі вобразаў дзяцей.
Прадмет даследвання – вобразы дзяцей у творах Змітрака Бядулі.

Вывучаючы творчасць З. Бядулі, мы валодаем яўна недастатковым, калі можна сказаць, інструментарыем. Па-першае, не ўлічваем мадэрнісцкія напрамкі тагачаснай літаратуры, актыўнае развіццё якіх супала з творчым станаўленнем беларускага пісьменніка, і, па-другое, выхаванне пісьменніка, яго чыста рэлігійную, біблейскую адукацыю. У выпадку з Бядулем адно на другое накладваецца. Бо ніхто не будзе пярэчыць, што ўражанні дзіцячых  гадоў найбольш трывалыя і моцныя. Яны западаюць у душу назаўсёды. Маладыя гады Бядулі – гэта не толькі беларускія казкі, паданні, легенды, розныя страхотныя гісторыі, якія ён чуў ад вясковых людзей, але і біблейскія гісторыі з іх высокім стылем, незвычайнасцю, урачыстасцю вобразаў, адчувальным подыхам сівой мінуўшчыны.
Змітрок Бядуля жыў у той час, калі да творчасці была заклікана другая хваля імпрэсіяністаў, якіх называюць постімпрэсіяністамі (Ван Гог, Дэга).
З. Бядуля ў беларускай літаратуры – найбольш выразны імпрэсіяніст. Пры тым гэтая якасць ягонага таленту ідзе як ад псіхалагічнага складу пісьменніка, так і ад часу, у які яму прыйшлося тварыць. “Пісьменнікам з душою чулай і паэтычнай” называў Бядулю Максім Багдановіч.
“З. Бядуля быў чалавек эмацыянальны, уражлівы і няўстойлівы, схільны да мімалётных захапленняў… Чалавек настрою, З. Бядуля амаль кожны дзень быў не такі, як учора. Сёння ён ахоплены энтузіязмам і прадбачыць вялікія перспектывы ў літаратурным жыцці, а заўтра скардзіцца на свій лёс і шкадуе, што стаў пісьменнікам…
То гэта быў непахісны бальшавік, “чалавек у скураной куртцы”, як тады казалі, з рашучымі і катэгарычнымі выказваннямі, то інтэлегент народніцкага тыпу, то “ветхазаветны” яўрэй, агорнуты сусветным смуткам, які глядзіць на ўсё навакольнае як “на марнасць марнасцей і ўсялякую...

1.    Апавяданні / Змітрок Бядуля. - Мінск : Народная асвета, 1973.
2.    Бядуля Змітрок // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі : у 6 т. Мінск, 1994. Т. 2
3.    Бядуля Змітрок // Беларусь : энцыклапедычны даведнік. Мінск, 1995.
4.    Бядуля Змітрок // Беларускія пісьменнікі : біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. / [пад рэдакцыяй А.В. Мальдзіса]. Мінск, 1992. Т. 1.
5.    Бядуля Змітрок // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. Мінск, 1984. Т. 1.
6.    В дремучих лесах : миниатюры, картинки, рассказы, повесть, сказка : перевод с белорусского / Змитрок Бядуля - Москва : 1975.
7.    Выбранае : аповесці і апавяданні / Змітрок Бядуля. - Мінск : Мастацкая літаратура, 1973
8.    Гарэцкі, М. Бядуля пасля Кастрычніка : гісторыка-літаратурныя нататкі / Максім Гарэцкі // Творы / Максім Гарэцкі. Мінск, 1990.
9.    Збор твораў : у 5 т. / Змітрок Бядуля ; рэдкалегія : В.В. Барысенка [і інш.] . - Мінск : Мастацкая літаратура, 1985-1989.
10.    Змитрок Бядуля (1886-1941) // Антология педагогической мысли Белорусской ССР / [составители : Э.К. Дорошевич и др.] ; Москва, 1986.
11.    Каваленка, В. Самаразбурэнне, ці Скамечаны лёс / Вінцук Каваленка // Маладосць. 1995. № 10.
12.    Казбярук, У. Час найцяжэйшых выпрабаванняў і светлых надзей : творчасць Змітрака Бядулі перыяду 1917-1920 гадоў / Уладзімір Казбярук // Полымя. 2004. № 4. С. 207-215.
13.    Кульбянкова, І.М. Эвалюцыя лірычнай творчасці Змітрака Бядулі : ідэйна-тэматычны і вобразны аспекты : метадычны дапаможнік / І.М. Кульбянкова. - Магілёў 2004.
14.    Лашкевіч, В.А. Змітрок Бядуля - дзецям / В.А. Лашкевіч. - Мінск : Універсітэцкае, 1986.
15.    Лойка, А.А. Змітрок Бядуля (1886-1941) / А.А. Лойка // Гісторыя беларускай літаратуры : дакастрычніцкі перыяд : у 2 ч. / А.А. Лойка. 2-е выд., дапрацаванае і дапоўненае. Мінск, 1989. Ч. 2.
16.    Лысенка, А. Шчодры дар / Антаніна Лысенка // Беларуская дзіцячая кніга : літаратурна-крытычныя артыкулы / [укладальнік М.А. Казбярук]. Мінск, 1986.
17.    Максімовіч, В.А. Дакастрычніцкая творчасць Змітрака Бядулі : сувязь з эстэтыкай сімвалізму і імпрэсіянізму / В.А. Максімовіч // Эстэтычныя пошукі ў беларускай літаратуры пачатку XX стагоддзя / В.А. Максімовіч. Мінск, 2000
18.    Марціновіч, А.А. "У душы… міласць да краю свайго" : Змітрок Бядуля / Алесь Марціновіч // Хто мы, адкуль мы?.. : гістарычныя эсэ, нарысы : у 2 кн. / Алесь Марціновіч. Мінск, 1998. Кн. 2.
19.    Мельнікава, З. Рупны даробак майстра / Зоя Мельнікава // Полымя. 2003. № 2. С. 165-180.
20.    Мельнікава, З. "Веру ў Народ Беларускі…" / Зоя Мельнікава // ЛіМ. 2001. 20 крас. (№ 16). С. 6-7
21.    Мельнікава, З.П. "На горне душы…" : творчасць Змітрака Бядулі і беларуская літаратура першай трэці XX стагоддзя / З.П. Мельнікава ; Брэсцкі дзяржаўны універсітэт імя А.С. Пушкіна. - Брэст : [б. в.], 2001.
22.    Навуменка, І.Я. Змітрок Бядуля / Іван Навуменка. - 2-е выд. - Мінск : Беларуская навука, 2004.
23.    Навуменка, І. Я. Змітрок Бядуля (1886-1941) / Іван Навуменка // Слова пра літаратуру і літаратараў : літаратурна-крытычныя артыкулы па беларускай літаратуры : у 2 кн. / [укладанне : В.В. Ашмян і інш.]. Мінск, 2001. Кн. 1.
24.    Навуменка, І.Я. Ранні Бядуля / Іван Навуменка // Полымя. 1994. № 11. С. 209-230.
25.    Петрушкевіч, А.М. Некаторыя аспекты вывучэння творчасці Змітрака Бядулі ; // Пра творы і творцаў : літаратурна-крытычныя артыкулы / Ала Петрушкевіч. Слонім, 2002.
26.    Рагуля А.У. Маштабнасць думкі / Аляксей Рагуля // Пафас станаўлення : літаратурна-крытычныя артыкулы / Аляксей Рагуля. Мінск, 1991.
27.    Скрыган, Я. Ліст не будзе адасланы / Ян Скрыган // Некалькі хвілін чужога жыцця : апавяданні, успаміны, роздум / Ян Скрыган. Выд. 2-е, дапоўненае. Мінск, 1990.
28.    Стральцоў, М.Л. З плеяды першых / Міхась Стральцоў // Выбранае : проза, паэзія, эсэ / Міхась Стральцоў. Мінск, 1987.
29.    Страха, М.М. Навелістычная творчасць Зм. Бядулі / Страха М.М. // Рэгіянальныя асаблівасці фальклору і літаратуры славянскіх народаў : матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Гомель, 23-24 красавіка) / Гомель, 2004.