По алфавиту:

Указатель категорий Физика Метрология

Метрология

Тип работы: Реферат
Предмет: Физика
Язык документа: Русский
Год сдачи: 2008
Последнее скачивание: не скачивался

Описание.

Кіріспе .......................................................................................................................3
1. Метрологияны? теориялы? негізі........................................................................5
1.1 ?аза?стан Республикасында?ы метрологияны? даму тарихы........................5
1.2 Метрологияны? ?ылым мен ?ндірістегі р?лі....................................................8
1.3 ?лшем бірлігін ?амтамасыз ету мемлекеттік ж?есіні? ?азіргі жа?дайы.......11
2. ?аза?стан Республикасыны? метрология саласында?ы за? шы?арушы база?а талдау жасау..............................................................................................................17
2.1 Метрологиялы? ?амтамасыз етуді? ???ы?ты? негізі......................................17
2.2 ?лшем бірлігін ?амтамасыз етуді? нормативтік негізі...................................20
2.3 ?аза?станны? за?ды базасын ?амтамасыз етуді ?йымдастыру......................23
3. ?аза?стан Республикасыны? метрология саласында?ы за? шы?арушы базасын жетілдіру.....................................................................................................................26
?ортынды....................................................................................................................30
?олданыл?ан ?дебиеттер тізімі.................................................................................32
?осымшалар................................................................................................................33

Выдержка из работы.

Мазм?ны 

Кіріспе .......................................................................................................................3 

1. Метрологияны?  теориялы? негізі........................................................................5

1.1 ?аза?стан Республикасында?ы метрологияны? даму тарихы........................5

1.2 Метрологияны?  ?ылым мен ?ндірістегі р?лі....................................................8

1.3 ?лшем  бірлігін ?амтамасыз ету мемлекеттік  ж?есіні? ?азіргі жа?дайы.......11 

2. ?аза?стан Республикасыны? метрология саласында?ы за? шы?арушы база?а талдау жасау..............................................................................................................17

2.1 Метрологиялы?  ?амтамасыз етуді? ???ы?ты? негізі......................................17

2.2 ?лшем  бірлігін ?амтамасыз етуді? нормативтік  негізі...................................20

2.3 ?аза?станны?  за?ды базасын ?амтамасыз етуді  ?йымдастыру......................23 

3. ?аза?стан  Республикасыны? метрология саласында?ы за? шы?арушы базасын жетілдіру.....................................................................................................................26

?ортынды....................................................................................................................30

?олданыл?ан ?дебиеттер тізімі.................................................................................32

?осымшалар................................................................................................................33 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

                                              Кіріспе

 

      ?аза?стан Республикасында?ы эканомиканы?  т?ра?сызды?ы, саяси факторлар мен  эканомикалы? рынокты? ?алыптасу  жолында?ы мемлекет ?оз?алуыны?  ?иын процессі, стандартизация, сертификация ж?не метрология саласыны? ж?мысына ?сер етті. Халы?аралы? эканомикалы? ?атынастар мен ?лемдік шаруашылы?ты? те? ???ы?ты ?атысуышы болуы ?шін, ?лемдік тенденциялар мен жетістіктерді есепке ала отырып, мемлекеттік эканомиканы жетілдіру керек.

    Стандартизаци, сертификация ж?не метрологияны? халы?ты? ж?есіні? артта ?алуы, ішкі ж?не сырт?ы рынокта ?ана емес, сондай-а? ?азіргі заман?а сай б?секелестік шартында, отанды? ?ндірістер бастан кешетін ?иынды?тарды тудырады. Аз уа?ыт аралы?ында?ы стандартизация, сертификация ж?не метрология саласын жетілдіру бойынша тым жауапкершілікті болады ж?не онымен бірге отанды? ?нерк?сіп мекемелеріні? т?жрібиелерінде аса к?рінерлік о?тайлы ?суге жетті.

    Стандартизация, сертификация ж?не метрология бойынша  жа?а концепцияны? ?абылдануы, ?аза?станны? ВТО-?а кіру м?мкіндігін одан ?рі жа?ындатады. Стандартизация, сертификация ж?не метрология бойынша ережелер мен аспектілерді? негізін ?згертуі, осы шарттарды? негізгі т?бегейлі ???ы?ты? ?згерістерді аны?тайды.

    Жетілдіру процессі шексіз. Мемлекетте TQM (Total Quality Management) м?селесі шешілмей, к?кжиекте ?луіметтік-этикалы? сипаты бар критерийді орнататын SA – 80002 халы?аралы? стандарты пайда болды.

    Стандартизация, сертификация ж?не метрология бойынша  кейбір актуальды салалар, ?йымдастыру жоспары ж?не ???ы?ты? жа?ынан ед?уір ал?а жылжып, мемлекетімізді? эканомикасына да ?серін тигізді.

    ?аза?стан Республикасыны? эканомикалы? рынокка  ?туі, ішкі ж?не сырт?ы рынокта?ы ?йымдар  мен ?ндірістер, отанды? фирмалары  ?шін жа?а талаптарды аны?тайды.

    ?рт?рлі ба?ыт пен де?гей бойынша халы?аралы?  келісім шартпен ??птал?ан Халы?аралы?  ?ызметтестік нормаларды? халы?ты? ж?не халы?аралы? ережелерді? гармонизациялауын  талап етеді. Б?ндай т?рдегі стандартизация, сертификация ж?не метрология, жоспарлы эканомиканы? жа?а ж?мыс шарттарына с?йкес келмей, Ресейді? м?дени эканомика?а интеграция м?мкіндігін тежейді. Бізді? мемлекетімізде жоспарлан?ан ГАТГ/ВТО-?а кіру шарты осы?ан жар?ын мысал болып табылады.

    ?аза?стан Республикасыны? «Т?тынушыларды?  ???ы?ын ?ор?ау туралы», «Стандартизация туралы», «?нім мен ?ызметті сертификациялау туралы», «?лшем бірлігін ?амтамасыз ету туралы» за?дары, эканомика саласыны?  
 
 

?рекеттері  ?шін ма?ызды, осы ?йымдастыру?а  жа?алы?тар е?гізу ?шін ?ажетті ???ы?ты? базасын ??рады.

    Шет елдеріні? механикалы? т?жрібиесін бізді? отанды? шарттарымыз?а ауыстырып алу?а болмайды, біра? бізді? мамандарымыз олар туралы хабарда болуы керек, себебі ?ажетті де?гейде елімізбен шет елдерінде ж?зеге асыруды, ?ызмет к?рсетуді ж?не ?нім ?ндіруге к?мектесетін жа?а прогрессивті шешімдерді ?абылдау?а к?мектеседі.

    Стандартизация  ж?не сертификация ж?мыстарды ж?ргізуді? негізі - ?лшем д?лдігі мен бірлігін ?амтамасыз ететін метрология болып  табылады.

    ?аза?стан Республикасыны? «?лшем бірлігін ?амтамасыз ету туралы» за?, ???ы?ты?-эканомикалы? ж?не ?йымдастыру негіздерін орнатады, метрология саласында мемлекеттік бас?ару органдар мен жеке ж?не за?ды т?л?аларды? арасында?ы, метрологиялы? ызмет саласында?ы ?атынастарды реттейді ж?не ол азаматтармен ?аза?стан Республикасыны? за?ды м?дделерін ?лшеулерді? д?рыс емес н?тижелеріні? салдарынан ?ор?ау?а ба?ыттал?ан.

    Курсты? ж?мысты? ма?саты метрология саласында?ы  за? шы?арушы базаны талдап, ?лшем  бірлігін ?амтамасыз етуді? мемлекеттік  ж?есіні? (М?Ж) ?азіргі к?йі мен оны? ?р т?рлі даму жолдарын ?арастыру болып табылады.

    Алдымыз?а ?айыл?ан ма?сат?а жету ?шін келесі шарттарды  жасау керек:

    1. ?азастан Республикасында?ы метрологияны? даму тарихы мен метрологияны? теориялы? негізі.
    2. Метрологияны? ?ылым мен ?ндірістегі р?лін білу
    3. ?аза?станда?ы метрология саласыны? за? шы?арушы базасына талдау жасау.
    4. Метрология саласында?ы за? шы?арушы базасын жетілдіру ?шін ?рт?рлі жолдарын ?арастыру.

    Курсты? ж?мысты жазу процессінде отанды?  ж?не шет елдеріні? ?дебиеттерін, периодикалы? шы?армаларды, монографиялар мен нормативтік- ???ы?ты? актілерді ?олданыл?ан. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

    1. Метрологияны? теориялы? негіздері 

    1.1 ?аза?стан Республикасында?ы метрологияны?  даму тарихы 

              

    ?аза?станда?ы ?лшеу техникасы мен ?лшемні? даму тарихы Ресейдегі метрологияны? ?алыптасуымен ты?ыз байланысты. ?аза?стан теориясында?ы ал?аш?ы ке?се 1923 жылы Семипалатинск б?ліміні? Омск салыстырып тексеру палатасы ретінде пайда болды. Оны? ма?сатына приборларды? ?олдану?а жарамдылы?ын аны?тау болды. Олар ?ндірістегі, сатылымда?ы приборларды? ?лшемдері мен на?ты ?лшем м?ндерін салыстырып тексерді. Б?ны салыстырып тексеру ал ке?сені Салыстырып тексеруші орган деп атады.

    1925 жылы Семипалатинск б?ліміні?  аты ?здік жеке салыстырып  тексеру палатасына ауыстырылады. Оларды? ж?мыс аума?ына Семипалатинск ж?не Жеті?ара облыстары жататын. ?аза?станны? ?ал?ан териториясы ?аза?стан Республикасынан тыс орналас?ан салыстырып тексеру ке?селеріне жататын (Саратов, Оренбург ж?не Орта Азия ?лшем ж?не таразы палаталары) [10,128].

tify">    ?аза?стан Республикасыны? мемлекет-м?шелері арасында стандартизация, метрология ж?не сертификация саласында, ?аза?стан  Республикасыны? шекті келісілген саясатты ж?ргізу туралы ?кіметаралы? келісім шарт?а ?ол ?ойылды. Б?л  ??жат бойынша материалдар мен заттарды? ??рамы мен ?асиетіні? стандартты? ?лгілері, стандартты? аны?тама м?ліметтері, физикалы? шама бірліктеріні? берілген эталондарды ?олданылуымен негізделген ?лшем бірлігі са?талынады. Келісім калибрлеуді?, салыстырып тексеруді? ж?не ?лшеу ??ралдарын сынау н?тижелерін келісіліп ?абылдау жа?дайын ??райды.

    Жо?арыда  айтыл?ан келісімнен бас?а да ??жаттар ?абылдан?ан:

    • ?лшеу ??ралдарын калибрлеу, салыстырып тексеру, метрологиялы? аттестацияны бекіту типтері мен мемлекеттік сынауларды? н?тижесін, сондай-а? ?лшеу ??ралдарын калибрлеуді, салыстырып тексеруді, сынауды ж?зеге асыратын лабараторияларды? акктедитация н?тижелерін келісіліп ?абылдау туралы келісім;
    • материалдар мен заттарды? ?асиеттері мен физикалы? константалар туралы м?ліметті ??ру мен ?олдану бойынша ?ызметтестік туралы келісім;
 
    • материалдар мен заттарды? ??рамы мен ?асиетіні? стандартты? ?лгілерін ??ру мен  ?олдану бойынша ?ызметтестік туралы келісім.

    Ж?мыс координациясы ?шін стандартизация, метрология ж?не сертификация бойынша  МГС ?ылыми-техникалы? комиссия ??рылады [10,315].

    Комиссияны? негізгі функциялары:

    • мемлекеттік-?атысушылар келісілген ?лшем ??ралдарын ?амтамасыз ету с?ра?тарына жататын, МГС шешімі мен ?кіметаралы? келісімдерді реализациялау бойынша халы?ты? органдарды? ?рекеттерін координациялау;
    • МГС-ты ?абылдау ж?ніндегі кепілдемелерді жасау ж?не ?лшем бірлігін ?амтамасыз ету саласында?ы мемлекетаралы? нормативтік ??жаттарды? жобаларын жетілдіруді ?йымдастыру;
    • ?сыныстарды ?алыптастыру бойынша материалдар мен заттарды? ?асиеттері мен физикалы? константалар туралы стандартты? аны?тама м?ліметтерді, материалдар мен заттарды? ??рамы мен ?асиетіні? мемлекетаралы? стандартты ?лгілерді, ?лшеу ??ралдарыны? ?лгілері мен мемлкетаралы? эталондарын ?олдану ж?не жасау ба?дарламасын жетілдіру;
    • ?лшеу ??ралдарын салыстырып тексеру мен халы?аралы? бастап?ы эталондарды салыстыруды ж?ргізу ба?дарламасын мемлекетаралы? жетілдіруді ?йымдастыру;
    • ?аза?стан Республикасыны? Мемлекетаралы? ке?есіні? салалы ж?мыс комиссиясыны? МГС-? ?р т?рлі ?ылыми-техникалы? комиссияларды? ?зара ы?палы.

    ?аза?станны?  ?атысуы туралы да бір-екі с?з  айтып кетсем. Осы ?йым КСРО талабымен  ??рылып, МОЗИМ-? бас?арылуы Ресейде  бол?ан, ал кейін ?аза?стан?а ?тті.

    ?аза?стан Республикасыны? астарлы комиттетері  мен техникалы? комиттетері ?лшеуді? на?ты т?рлері мен жалпы материалды? с?ра?тар ретінде МД ж?не МР-ді жасайды. ?лшем ??ралдарыны? к?бісі шикізат тауарларды? сапа параметрлерін аны?тау?а ?олданылатын стандартты? ?лгілермен тексеріледі. ?аза?станны? шикізат экспорттаушылары ?шін стандартты? ?лгілері бойынша оларды? ?сыныстарын ?абылдау?а ?ол жеткізу ма?ызды болып табылады. Б??ан ??сас зерттеулерді (ИСО) ОБ?-да ж?ргізілген. «Физико-химиялы? ?лшеулер» ЦОО астарлы комитетінде ж?мыс істеп, ?аза? ж?не орыс мамандары, халы?аралы? кепілдемеде жасалатын отанды? стандарттарды? талаптарын ?осып кіргізеді. МР ж?не МД жалпы санынан, ?аза?станда 11% ??рылды, ж?не соны? 60% ?аза?станды? стандартары мен бас?а нормативтік ??жаттар?а е?гізілген [10,328].

    МОЗМ  ж?мыстарда?ы ?аза?станны? ?атысуы  мыналарды ?амтамасыз етеді:

    • ?ылыми-техникалы? жоспарларда – ірі шетелдік метрологиялы? орталы?тар мен ?йымдарды? ж?мыс н?тижелері туралы ?лкен к?лемді
 

      м?ліметті алу. Б?л НИОКР-? жо?ары д?лдікті ?лшем ?нірісінде шы?ын к?лемін  ед?уір азайту?а м?мкіндік береді. Информациялы? ?амтамасыз ету, ?азіргі  заман?а сай эталон ??ралдарыны? д?лдік де?гейін ?олдап, шетел елдерді? т?жрібиелерді метрологиялы? ?ызметті жетілдіру ?шін ?олданып, оларды е? жо?ар?ы шетел ?ызметіні? де?гейіне дейін жеткізу;

    • Халы?аралы? сауда мен эканомика саласында – дайын б?йымдар мен импортталатын шикізат тауарларыны? техникалы? параметрлерін ?айталап ?лшеуге шы?ынды азайту, экспортталатын тауар?а с?йкес ба?алау мен сапа туралы ??жаттар?а сенімділік де?гейін жо?арлату, отанды? стандарттарда ?абылдан?ан, халы?аралы? нормативті т?жірибиеге е?гізу жолымен ж?не т.б. ?аза?стан эканомикасын ?ор?ау;
    • саяси жоспарда – ?аза?санны? жалпы авторитетін жо?арлатуына ж?не ?зара пайдалы ?ызметтестікті жасау?а ?сер етеді.

    Метрология  саласында бас?а да халы?аралы?  ?жымдар ж?мыс істейді: РХКК –  Радиобайланыс ж?ніндегі халы?аралы?  консультативті комитет; ТТХКК –  Телефон ж?не телеграф ж?ніндегі  халы?аралы? консультативті комитет; ААХ? – Азаматты? авиацияны? халы?аралы? ?йымы; АЭХА – Атомды? энергетика бойынша халы?аралы? агенттілік; ?КЗК – ?арыш ке?істігін зерттеу бойынша комитет. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

    ?ортынды 

    ?аза?стан Республикасында?ы стандартизация, метрология, сертификация ж?не сапа менеджментіні? ?ар?ынды дамуы бір жа?ынан ішкі ж?не халы?аралы? сауданын сапа мен  ол ?шін жауапкершіліктін р?лін жо?арлатып, объективті ?ажеттілік салдары ж?не мемлекетімізді? эканомикалы? рынок т?ріне ?туі болып табылады, ал екінші жа?ынан со??ы жылдары ед?уір ?ылыми ж?не практикалы? заделді? ??ралуы болып табылады.

    Отанды? ж?не шет елдер авторларыны? ?дебиеттерін о?ып-біліп, метрология саласында?ы  халы?аралы? келісім ж?есін талдап, шет елдеріні? метралогия бойынша ?йымдарды танып біліп, мен келесі шешімге келдім: ?лемдік шаруашылы? пен халы?аралы? эканомикалы? ?атынастарды? те?-???ылы ?атысуышы болуы ?шін, ?азіргі метрология саласын жа?сартып, жетілдіріп, ж?не ?лемдік жетістіктер мен тенденциялар есебімен мемлкетіміздегі отанды? эканомиканы жетілдіру керек.

    Эканомикалы?  рынокты? даму де?гейіне байланыссыз  сапа бойынша м?селе барлы? мемлекеттер  ?шін актуальды. Стандартизация, метрология, сертификация ж?не сапа менеджменті т?тынушыларды? талаптарын ?ана?аттандыратын ж?не стандарттарды? ?сыныл?ан рыноктык ?тімні? талаптарына с?йкестігін, ?ызмет к?рсету мен ?німні? б?секелестікке ?абілеттілігін ж?не ?ауіпсіздігін, сапа кепіліні? негізгі механизмдеріні? бірі болып саналады.

    Стандартизация, метрология, сертификация ж?не сапа менеджментіні? механизм мен принціптерін ж?зеге асыру  республикамызды? ?лемдік эканомика?а  интеграциялауын, отанды? эканомиканы? эфективті реформалау процессін  тездетуге к?мектеседі.

    Отанды? стандартизация, метрология ж?не сертификацияны? ережелері мен халы?аралы? ережелермен с?йкес келуі, ?азір ?те ?ткір м?селе болып табылады, себебі ?аза?стан Республикасы ?лемдік сауда ?йымына кіруіні? ма?ызды шарты болып табылады.

    Сапа  м?селесін шешуге жетістікті? негізгі шарты, практикалы? ж?мыста ?нім спасын ?азіргі заманны? бас?ару механизімін ?олдана алатын жо?ары мамандарыл?ан кадрларды? болуы болып табылады.

    Стандартизация, метрология, сертификация ж?не сапа менеджментіні? негіздерін білу, барлы? салаларда?ы мамандар?а ?ажетті болып табылады.

    ?аза?станда «?лшем бірлігін ?амтамасыз ету туралы»  за?ын ?абылда?ан со?, метрология ?рекетіні? бас?аруыды? административті принціптен за?ды?а ?туін сипаттайтын, метрология дамуыны? жа?а даму сатысы басталады.

...
Похожие работы:
© 2009-2018 Все права защищены — dipland.ru