Тэма кахання ў прозе Івана Шамякіна (Ах, Міхаліна, Міхаліна”, “Сэрца на далоні”)

УСТУП.. 3

АСНОЎНАЯ ЧАСТКА.. 6

РАЗДЗЕЛ І. ТЭМА КАХАННЯ Ў СУСВЕТНАЙ ЛІТАРАТУРЫ.. 6

Тэма як паняцце ў літаратуразнаўстве. 6

Каханне як філасофская і агульнакультурная універсалія. 8

Тэма кахання ў сусветнай літаратуры.. 9

РАЗДЗЕЛ ІІ. МЕСЦА ТЭМЫ КАХАННЯ Ў ТВОРЧАСЦІ
 І.П. ШАМЯКІНА.. 14

РАЗДЗЕЛ ІІІ. РОЛЯ КАХАННЯ Ў РЭАЛІЗАЦЫІ АСОБЫ ГЕРОЯ.. 21

Тэма кахання ў аповесці Івана Шамякіна “Ах, Міхаліна, Міхаліна” і рамане “Сэрца на далоні”. 21

Роля кахання ў рэалізацыі асобы героя ў творах І.П. Шамякіна “Сэрца на далоні” і “Ах, Міхаліна, Міхаліна...”. 24

РАЗДЗЕЛ IV. СЮЖЭТНА-КАМПАЗІЦЫЙНЫЯ АСАБЛІВАСЦІ ЯК СРОДАК РАСКРЫЦЦЯ ТЭМЫ КАХАННЯ.. 36

ЗАКЛЮЧЭННЕ. 41

СПІС ЛІТАРАТУРЫ   43

Прадмет нашага даследавання – індывідуальна-аўтарскае ўвасабленне кахання ў прозе Івана Шамякіна.  Актуальнасць гэтай тэмы тлумачыцца недастатковай вывучанасцю творчасці пісьменніка, а таксама невычэрпнасцю дследавання самой тэмы кахання ў мастацтве і, у прыватнасці, у мастацкай літаратуры. Аб’ектам нашага даследавання з’яўляюцца наступныя творы І. Шамякіна: раман “Сэрца на далоні” і аповесць “Ах Міхаліна, Міхаліна”.

Тэма кахання займае вялікае месца ў творчасці пісьменніка, поруч з іншымі тэмамі яна скразной ніццю праходзіць праз ягоныя творы. І. Шамякін раскрывае гэтую тэмы на прыкладзе асаблівасцей нашага, беларускага жыцця, стварае асаблівыя вобразы закаханых. Творца сцвярджае важную ролю сям’і і кахання ў жыцці чалавека, прымушае чытага задумацца аб ролі і месцы кахання ў ягоным жыцці.

Агульнымі для абодвух твораў Івана Шамякіна (рамана “Сэрца на далоні” і аповесці “Ах, Міхаліна, Міхаліна..”) з’яўляюцца наступныя рысы:

• здольнасць гераінь да ахвяры дзеля любага чалавека;
• захапленне аб шчасця, бо яно прыносіць найбольшую асалоду і надае сэнс жыццю;
• каханне вучыць бачыць толькі добрае ў людзях, найперш, у каханым;
• каханне прымушае задумвацца аб жыцці, аб будучыні;
• каханне ўплывае на раскрыццё патаемных, прыхаваных якасцей чалававека, адкрывае ў ім гордасць, упэўненасць у сваёй праваце, здольнасць змагацца за сваё шчасце4 але і адмоўнае – рэўнасць, зайздрасць;
• закаханыя выклікаюць павагу ў тых, хто знаходзіцца побач.

Для раскрыцця тэмы кахання пісьменнік выкарыстоўвае наступныя сюжэтна-кампазіцыйныя сродкі:

• прыём аповеду ў аповедзе;
• рэтраспектыўны план аповеду, які дазваляе тлумаць падзеі ў сучасным жыцці;
• раскрыццё стану чалавека праз паказ унутраных маналогаў, разважанняў;
• вялікая роля адводзіцца дыялогам;
• лірычныя адступленні, апісанні прыроды, якія перадаюць і паказваюць зрухі ў душы герояў;
•  дадатковыя сюжэтныя лініі, якія дазваляюць праводзіць паралелі, больш грунтоўна і паслядоўна раскрыць тэму кахання. 

Крытычная літаратура

1. Бельскі А.І. Сучасная беларуская літаратура. – Мн., 1997
2. Гарэлік Л. На атлантах зямля трымаецца / Л. Гарэлік // Літаратура і мастацтва. – 1996. – 26 студз.
3. Дзюбайла П. К. Праблемы сучаснай беларускай прозы: [Аб рамане «Сэрца на далоні»]. – Мн., 1967. – С. 131–139.
4. Драздова З. Каханне і сям’я: Дыялогі ў творах Якуба Коласа, Кузьмы Чорнага, Івана Мележа, Уладзіміра Дамашэвіча, Івана Шамякіна, Генрыха Далідовіча. // Роднае слова. – 2003. – №1, 2.
5. Жирмунский В.М. Теория литературы. Поэтика. Стилистика / В.М. Жирмунский. – Л., 1977.
6. Жураўлёў В.П. У пошуку духоўных ідэалаў. – Мн., 2000.
7. Жыць паўнакроўным жыццем // http://shamyakin-goub.iatp.by/index.html
8. Ивин А.А.Философия любви– М. 1990.
9. Каваленка В. Іван Шамякін: Нарыс жыцця і творчасці. – Мн., 1980.
10. Каваленка У. П. Выкарыстанне прыёмаў мастацкай умоўнасці ў прозе І. Шамякіна / У. П. Каваленка // Бел. літ і літаратуразнаўста. – Вып. 4. – 1976. – С. 50–58.
11. Каваленка У. П. Выкарыстанне прыёмаў мастацкай умоўнасці ў прозе І. Шамякіна / У. П. Каваленка // Бел. літ і літаратуразнаўста. – Вып. 4. – 1976. – С. 50–58.
12. Лазарук М.А., Ленсу А.Я. Слоўнік літаратуразнаўчых тэрмінаў. – Мн., 1983.
13. Ламека Л.А. Сучасная беларуская літаратура: аналіз твораў, матэрыялы да экзамену. – Мн, 2003.
14. Лаўшук С. Беларуская літаратура і праблемы сучаснасці. – Мн., 1978.
15. Локун В. Легенды і праўда жыцця. // Полымя. – 1996. – №1.
16. Майхровіч С. Іван Шамякін. Нарыс жыцця і творчасці. – Мн., 1978.
17. Николаев И.П. Словарь по литературоведению // http://nature.web.ru/litera/6.4.136.html
18. Потебня А. Теоретическая поэтика. – М., 1990.
19. Прапаведнік духоўнасці і чалавечнасці: [Маральна-гуманістычная скіраванасць творчасці І. Шамякіна] // Бельскі, А. Краса і смутак / Алесь Бельскі. – Мн., 2000. – С. 49 – 60.
20. Старычонак В. Дз. Беларуская літаратура: ад А да Я. – Мн., 1998.
21. Стральцоў Б. В.. Асновы літаратурна-мастацкай творчасці. – Мн, 1999.
22. Тема любви в русской литературе ХХ века // http://www.sotext.ru/index.html
23.  Трывогі і шчасце Івана Шамякіна  // http://shamyakin-goub.iatp.by/index.html
24. Тычына М. Метафізіка кахання: [Аповесць “Непаўторная вясна”] / Міхась Тычына // Роднае слова. – 2004. – № 11. – С. 21 – 24.
25. Тычына М. Усе чалавечае: [Развагі пра творчасць І. Шамякіна] / Міхась Тычына // Роднае слова. – 2001. – № 1. – С. 8 – 14.
26. Тычына М. Усё чалавечае: Развагі пра творчасць Івана Шамякіна // Роднае слова. – 2001. – №1.
27. Хализев В.Е. Теория литературы. – М., 1999.
28. Шамякіна, Т. Выяўленчае мастацтва ў жыцці і творчасці Івана Шамякіна / Таццяна Шамякіна // Роднае слова. – 2006. – № 1. – С. 90 – 91.
29. Шамякіна Т. Яго цікавіў кожны чалавек…: [Успаміны дачкі пісьменніка] / Таццяна Шамякіна // Культура. – 2006. – 28 студзеня – 3 лютага. – С. 15.