РАЗДЗЕЛ І. АСАБЛІВАСЦІ РАЗВІЦЦЯ БЕЛАРУСКАЙ ЛІТАРАТУРЫ ХVІІ– ХVІІІ СТАГОДДЗЯЎ.. 7
1.1 Літаратура перыяду Барока. 9
1.2 Барочная паэзія. 11
1.3 Літаратура эпохі Асветніцтва. 14
1.4 Паэзія эпохі Асветніцтва. 16
РАЗДЗЕЛ ІІ. АСАБЛІВАСЦІ СТАНАЎЛЕННЯ БЕЛАРУСКАЙ
БАЙКІ20
2.1 Вытокі паходжання і развіцця жанру байкі20
2.2 Станаўленне і развіццё беларускай байкі26
РАЗДЗЕЛ ІІІ. ТРАДЫЦЫІ АНТЫЧНАЙ ЛІТАРАТУРЫ Ў ФАРМАВАННІ БЕЛАРУСКАЙ БАЙКІ ХVІІ-ХVІІІ30
3.1 Уплыў антычных байкапісцаў на развіццё беларускай байкі30
3.2 Жанр байкі ў творчасці С. Полацкага. 35
3.3. М. Карыцкі і жанр байкі47
3.4 Жанр байкі ў творчасці Я. Парэцкага. 52
ЗАКЛЮЧЭННЕ. 55
СПІС ЛІТАРАТУРЫ 58
Описание.
Пачынаючы з літаратуры Старажытнай Русі. мы можам гаварыць аб жанры прытчы, які выкарыстоўвалі ў сваёй творчасці К.Тураўскі, К.Смаляціч, Ф.Скарына і інш. I толькі з XVII ст. у поўны голас заявіў пра сябе С.Полацкі, які ўпершыню звярнуўся да антычнай байкі як да зыходнага пункту з творчай яе перапрацоўкай. У ХVШ ст. да алегарычнага жанру звяртаецца М.Карыцкі. Да гэтага часу тэрмін "байка" ў беларускай літаратуры амаль не ўжываўся, а яе роля ў вуснай народнай творчасці была нязначная. Фальклорныя байкі нават не мелі агульнапрынятай назвы. З'яўленне байкі як жанру ў беларускай літаратуры адносіцца да апошняй чвэрці XIX ст. і звязана з імёнамі Ф.Багушэвіча і А.Абуховіча, іх першымі перакладамі баек І.Крылова. Яны ж сталі стваральнікамі арыгінальнай беларускай байкі.
Выдержка из работы.
У беларускай літаратуры сярод іншых паэтычных жанраў важнае месца займае жанр байкі. Першыя літаратурныя творы такога роду на беларускай глебе з'явіліся яшчэ ў XVII ст. з-пад пяра Сімяона Полацкага.
Адным з першых літаратурных крытыкаў, хто звярнуў увагу на гэты жанр, быў М.Багдановіч, які выказаў цікавыя думкі аб жанравых асаблівасцях байкі і яе алегорыі як сродку мастацкай тыпізацыі. Шэраг артыкулаў, прысвечаных беларускім байкапісцам, надрукаваў даследчык беларускай байкі Я.Казека [22; 23]. Даследчык указвае на фальклорныя вытокі жанру, але лічыць, што беларуская байка нарадзілася ў "рэчышчы сатырычнай плыні" [22, с.34], у канцы XIX ст., абмінуўшы традыцыі антычнасці.
Паводле яго думкі, байка выйшла з народнай сатыры канца ХVІ-ХVІІ ст. У ХVІІІ ст. гэтыя традыцыі працягваліся ў інтэрмедыях, батлеечных сцэнах, ананімнай паэзіі. Але, як нам добра вядома, два апошнія сатырычныя творы ўзніклі пад непасрэдным уздзеяннем антычнай літаратуры. Адначасова да трансфармацьй жанравай змястоўнасці антычнай байкі ў XVIII ст. звярнуўся і С.Полацкі. Значыць, традыцыі антычнасці ўсё ж мелі месца ў стнанаўленні будучага жанру.
Список литературы.
Аникин В.П. Русская народная сказка. – М., 1977.
Анталогія беларускай байкі. – Мн., 2001.
Анталогія беларускай паэзіі. У 3 т. Т. 1. – Мн., 1993.
Анталогія даўняй беларускай літаратуры ХІ-першай паловы ХVІІ ст. – Мн., 2005.
Античная басня. – М., 1991.
Арочка М. Сатырычная паэзія // Сучасная беларуская паэзія. – Мн., 1970. – С. 187-250.
Барысенка В. Францішак Багушэвіч і праблема рэалізму ў беларускай літаратуры ХІХ ст. – Мн., 1957.
Бас I. Літаратурныя пошукі, знаходкі, даследаванні. – Мн., 1969.
Беларуская літаратура ХІ-ХХ стст. Дапаможнік. – Мн., 2004.
Белецкий А.И. Повествовательный элемент в "Вертограде" Симеона Полоцкого // Сборник статей к сорокалетию учёной деятельности академика А.С. Орлова. – Д., 1934. – С. 325-334.
Болсун А. Зорная карта Капіевіча // Маладосць. – 1972. – № 4. – С. 150-152.
Бугаёў Дз. Крылатае слова сатырыка. // Полымя.— 1971. —№3. – С. 209-216.
Бурносаў В. Даследаванне пра беларускую байку. // Народная асвета. – 1961. – № 9. – С 83-87.
Выготский Л.С. Психология искусства. —М., 1963.
Гаспаров М.Л. Античная басня: Сборник.—М., 1991.
Гаспаров М.Л. Античная литературная басня (Федр, Бабрий) – М., 1971.
Гісторыя беларускай літаратуры. Старажытны перыяд. – Мн., 1997.
Гісторыя беларуская літаратуры ХІ-ХІХ стст. Т. 1. – Мн., 2006.
Дорошкевич Э.К Просвещение в Белоруссии и развитие культуры нового времени // Славянские культуры и мировой культурный процесс: Материалы междунар. науч. конф. ЮНЕСКО. – Мн., 1985. – С. 170-175.
Каваленка В.А. Міф і беларуская літаратура // Полымя.— 1979.—№7. —С. 211-230.
Казека Я. Беларуская байка. —Мн., 1960.
Казека Я. Народны пісьменнік / Да выхаду збора твораў Кандрата Крапівы // Полымя. – 1957. – № 2. – С 161-177.
Каяла У.І. Праблемы станаўлення і развіцця жанру беларускай байкі. Аўтарэф. ... канд навук. – Брэст, 1997.
Каяла У.І. Станаўленне і развіццё беларускай байкі. – Гродна, 2002.
Классическая басня. – М., 1981.
Мальдзіс А. Беларуская культура барока як пасрэдніца паміж заходнеславянскім і ўсходнеславянскімі светамі. – Мн., 1993.
Навуменка П. Манаграфія пра беларускую байку // Полымя. – 1961.— №3. – С. 176-178.
Полоцкий С. Избранные сочинения. – М.-Л., 1953.
Порабола // КЛЭ. – М.,1978.
Сазонава Л. От басни барокко к басне классицизма // Развитие барокко и зарождение классицизма в России ХVІІ – начала ХVІІІ в. – М., 1989. – С. 118-148.
Семенович А. Разговор о басне. // Неман. – 1961. – № 7. – С. 149-151.
Семяновіч А. Аб некаторых асаблівасцях байкі К Крапівы // Беларуская літаратура: Даследаванні. – Мн., 1961. – С.70-81.
Холматов Ш.К. История и поэтика жанра басни в литературе народов Средней Азии: Автореф. дис... д-ра филол. наук. – Самарканд, 1991. .
Чыгрьш І.П. Станаўленне беларускай прозы і фальклор. Дакастрычніцкі перыяд. – Мн., 1971.
Яскевіч Е.А. Праблема цэласнасці старабеларускай філалогіі ХVІ- ХVІІ стст.: адзінства экзэгезы і герменэўтыкі. – Мн., 1996.
